Không hẳn là "khủng long"

Biệt hiệu này được giới đầu tư gán cho PVF và đã trở nên phổ biến khi ngày niêm yết của CP này tới gần. Điều lo ngại nhất của thị trường là "đại gia" này lên sàn đúng vào lúc thị trường mới "nhúc nhắc" phục hồi được vài phiên và với khối lượng niêm yết tới 500 triệu CP, PVF sẽ trở thành một gánh nặng đối với VN-Index.

Thực tế đã có những thời điểm một số DN có quy mô vốn hóa lớn tham gia thị trường đã gây ảnh hưởng lớn đến chỉ số chung như DPM, VNM hay STB. Với sự có mặt của PVF, liệu VN-Index có chuyển biến xấu theo diễn biến giá của CP này?

Kịch bản xấu nhất đến với PVF và thị trường nói chung là giá CP này liên tiếp giảm, từ đó ảnh hưởng đến đà tăng của VN-Index do chỉ số giá được tính theo biến động của giá trị vốn hóa thị trường. Theo quy định, ngày giao dịch đầu tiên không được tính vào VN-Index mà chỉ để xác định giá tham chiếu cho phiên hôm sau.

Với khả năng xấu, PVF đóng cửa với giá nằm trong khoảng sàn, tức là từ 30.000đ-24.000đ/CP. Ở mức này, quy mô vốn hóa của PVF vào khoảng 15.000 tỉ đồng đến 12.000 tỉ đồng, đứng thứ hai trên sàn HoSE sau DPM. Như vậy tác động của PVF đến VN-Index cũng chỉ tương tự VNM hay DPM. Dĩ nhiên PVF sẽ đóng vai trò CP điều nhịp thị trường khá hiệu quả nếu "phối hợp" với một số CP lớn khác.

Thực tế mức giá tham chiếu 30.000đ/CP đã được cân nhắc khá kỹ lưỡng. Đối với NĐT nắm giữ PVF từ thời đấu giá, đây có thể là một thông tin sốc. Với NĐT nhanh tay mua trên thị trường OTC mấy tháng vừa qua thì lại là cơ hội vì giá chỉ loanh quanh "đầu 2". Nhìn chung giá tham chiếu khá sát với giá trên thị trường tự do. Điều đó cũng cho thấy mức giá lựa chọn là có tính toán đến những ảnh hưởng khác. Nếu PVF chào sàn với giá đấu bình quân "đầu 7" vào thời điểm này thì rất có thể sẽ là "thảm họa" thực sự vì áp lực bán ra sẽ rất lớn khi NĐT còn cơ hội cắt lỗ cũng như chốt lời ngay lập tức khi có lợi nhuận tới trên 100%.

Với mức giá "đầu 3", NĐT mua được PVF trên thị trường OTC sẽ có cơ hội nhiều nhất. Tuy nhiên giao dịch trên OTC không nhiều và dĩ nhiên, khả năng xả hàng chốt lãi ở quy mô lớn cũng khá thấp. Vấn đề còn lại là áp lực bán cắt lỗ. Với giá đấu bình quân 7x, NĐT tham gia đấu giá đang chịu mức lỗ tới 50%. Mức giá 30.000đ - hoặc có thể là "đầu 2" sau phiên chào sàn - là mức quá thấp nhưng hoạt động cắt lỗ vẫn có thể sẽ diễn ra.
 
Tuy nhiên áp lực bán cắt lỗ mạnh đến đâu mới là điều đáng quan tâm, khi đa số NĐT cá nhân vốn dĩ hiếm khi chịu cắt lỗ đúng thời điểm sẽ càng có tâm lý găm giữ, đặc biệt là khi thị trường niêm yết đang có dấu hiệu ấm dần lên và "đáy" dường như ở đâu đó rất gần mức 300 điểm. Một vấn đề "phụ trợ" khác có thể tác động là số NĐT mua uỷ thác hoặc repo sẽ phải chịu áp lực nhất định khi thị giá CP xuống quá ngưỡng và CTCK có thể yêu cầu bổ sung tiền cọc.

Khả năng đầu cơ giá xuống cũng sẽ là một nguyên nhân tác động đến giá PVF sau phiên chào sàn. Tuy nhiên, để đầu cơ giá xuống, cần một lượng CK không nhỏ và giá vốn càng thấp càng tốt. Sở hữu lớn đối với PVF chủ yếu nằm trong tay tổ chức và cổ đông nhà nước. Việc thu gom trên thị trường OTC thời gian qua ở mức giá thấp liệu có đủ để nện sàn hàng triệu CP mỗi phiên?

Những yếu tố hỗ trợ

Đáng chú ý nhất trong diễn biến thị trường tuần qua là sự khởi sắc của nhóm CP tài chính - NH. Điều này có vẻ đúng nhịp với thời điểm PVF chào sàn. Nhóm CP này trên cả hai sàn niêm yết đang được lựa chọn là CP trụ cột cho sóng tăng lần này. SSI, STB, ACB, KLS đang được đỡ giá một cách lộ liễu với hàng loạt lệnh mua cực lớn nhằm "dọa nạt" bên bán.

STB và SSI là ví dụ điển hình khi liên tiếp xuất hiện hàng chục lệnh mua lớn tối đa (19.000 CP/lệnh) trong những thời điểm bên bán tăng cường xả hàng và giá được duy trì ở mức trần gần như liên tục. Hiện SSI đang có giá 31.800đ/CP và STB đứng mức 21.800đ/CP. Khả năng đè giá để PVF giảm liên tục là khá thấp nhưng có thể sẽ giảm xuống giá 24.000đ/CP trong ngày giao dịch đầu tiên vì tại phiên đó, PVF chưa được tính vào VN-Index. Với mức giá 24.000đ/CP, PVF sẽ có giá tương đương nhóm CP tài chính, ngân hàng khác.

Sàn HoSE hiện tại tạm thời xác lập mức đáy 322 điểm. VN-Index tuần qua đã phục hồi nhẹ 1,94 điểm so với tuần trước. Thực tế 3 phiên cuối tuần, VN-Index đã tăng khá mạnh trên 24 điểm. Số CP tăng giá đã nhiều hơn, trong đó mức cầu áp đảo ở một số CP chủ chốt như STB, SSI, FPT, PPC giúp thị trường đứng vững. Mặc dù khối lượng niêm yết 500 triệu CP nhưng khối lượng được phép giao dịch chỉ vào khoảng 60 triệu CP.

Theo giả định của CTCK FPT, nếu trong phiên giao dịch đầu tiên PVF tăng giá hoặc giữ được mức giá ổn định quanh tham chiếu với lượng cung cầu tương đối cân bằng thì sẽ là một nhân tố giúp ổn định tâm lý cho nhà đầu tư.

Trái lại, nếu PVF giảm mạnh với lượng cầu yếu rõ rệt so với cung thì tâm lý xấu có thể sẽ lan truyền sang các CP khác. Tuy nhiên, cũng có thể tính đến một kịch bản khác, nếu PVF giảm sàn phiên đầu tiên (không ảnh hưởng đến VN-Index) thì cơ hội tăng giá sau đó sẽ nhiều hơn và tác động tích cực đến thị trường.